Van nornen of nornir tot völva .

Zoals vele wel weten is dat de germaanse geloven vele verbindingen hadden met het bovennatuurlijke of magische , dus ook vele mensen die er in bedreven waren . Omdat deze pagina lang begint te worden zal ik een paar subpaginas maken met aparte begrippen en een kleine index om vlugger naar die pagina te kunnen over te kunnen gaan . Dit zal waarschijnlijk nog verder aangepast worden afgankelijk van wat er nog toegevoegd of veranderd wordt .

Woorden in het vet cursief zijn nog onderwerpen doe moeten worden toegevoegd .

De nornen

Nog toe te voegen of te verduidelijken onderwerpen ;

  • De Fylgja ( Hálfs saga ok Hálfsrekka )
  • De Disir en de weefgetouwen (VígaGlúms saga , Hervarar saga ok Heiðreks , Krákumál )
  • De 2 zwanen in Urðarbrunnr
  • Wyrd en Ørlög
  • The Rhyming Poem uit de Exeter Book

Een naam die veel mensen kennen maar wie of wat waren ze eigenlijk ? Als je interesse hebt in de Germaanse geloven ben je die naam al zeker tegengekomen . Maar vele dingen blijven een mysterie voor iemand die een vluchtige blik op het woord werpt .

Wie waren of zijn die mysterieuze entiteiten die over goden en mensen gelijk een oordeel velden bij de geboorte ? Was het mogelijk hen te beïnvloeden of zelfs om te kopen ? Staat je lot nu echt vast vanaf de geboorte zonder dat je er ook maar iets kan aan veranderen al ben je een god ? Is er in deze moderne tijd nog geloof in de nornen ?

In dit schrift wil ik een paar dingen verduidelijken en hopelijk een paar van die vragen beantwoorden .

Ook ga ik proberen aan te tonen dat er nog steeds gebruiken zijn in de wereld die het geloof in de nornen aantonen .

Als een moderne heiden is het niet altijd simpel bepaalde aspecten van ons geloof te laten kennen of te vertellen aan anders of niet gelovigen . Het gegeven van de nornen is ook zoiets , niet heidenen kunnen niet geloven dat je als heiden berust in je lot , gewoon aanvaard wat er bij de geboorte is beslist . Als je het zo bekijkt is het inderdaad fatalistisch om zo te denken maar het is niet zo zwart en wit als het lijkt . De start en de eindtijd van je leven kan dan al bepaald zijn , bepaalde aspecten kunnen vastgelegd zijn maar nog altijd draag je als heiden de verantwoordelijkheid van hoe je de rest invult van je leven . Je zal ook zien dat de nornen meer zijn dan enkel diegene die over je lot beslissen want ze zijn bij meer betrokken dan wat er bij het eerste aanblik zou lijken .

Waar ik kan zal ik bronnen bij vermelden , meestal zal dit een link zijn naar mijn hoofdwebsite ( Engels ) waar ik alle oude teksten heb bewerkt , geformatteerd en gepost om toegang te hebben tot alle cruciale geschriften zonder 100 verschillende websites te moeten bezoeken . Dit systeem werkt iets handiger volgens mij , mijn excuses dat deze niet in het Nederlands zijn maar voor deze Facebook pagina er was , was de creatie van de website simpelweg om mensen waarvan ik mentor ben een handig portaal te geven om alle nodige teksten uit de eddas bij de hand te hebben en deze mensen uit alle delen van de wereld komen . En eerlijk gezegd zie ik er niet echt het nut van in die duizenden pagina’s nu naar het Nederlands te vertalen , mocht je echt een tekst hebben die je niet begrijpt door de oude schrijfstijl kan je me natuurlijk gerust contacteren voor verdere uitleg .

Dus laat ons eens kijken naar de nornen .

De nornen zijn bij ons ook gekend onder verschillende namen , nornen , schikgodinnen of lotsgodinnen . Maar niet enkel in het Germaanse en het Noorse geloven komen wezens voor zoals de nornen , in de Griekse mythologie worden ze Moirai genoemd en in de Romeinse mythologie worden ze Fatae of Parcae genoemd . Verder worden ze nog in vele andere beschavingen erkend , vooral polytheïstische geloven , dus heiden religies , zij het onder een andere naam , maar ze alle hier languit schrijven zou deze tekst alleen maar langer maken en het is nu niet de bedoeling om een boek te schrijven .Dus hier ga ik het specifiek hebben over de Noors / Germaanse cultuur focussen met af en toe eens een verwijzing naar aanverwanten zoals de Sami .Dus wie zijn ze nu ?De nornen hebben een paar belangrijke taken . De nornen beslissen de levensweg en lengte van het leven van ieder levend wezen , dus zowel van goden als van mensen , en ook verzorgen ze de es Yggdrasil om deze gezond en groen te houden . Hoe ze dit doen kom ik nog later in de tekst op terug . Dus deze taken maken hen waarschijnlijk tot de meest krachtige wezens in de kosmos sinds de goden ook afgangen van hun beslissingen . Ze spinnen als het ware de levensdraad van ieder mens op de wereld bij de geboorte , ook gekend als het web van Wyrd .De 3 bekenste nornen zijn Urd , Verdandi en Skuld . Soms kom je ook nog andere namen tegen maar ik denk dat dat veelal met vertaling of transities in de tijd zijn . Op dit moment wil ik me focussen op deze 3 nornen . Wat de betekenis is van hun namen kan je hieronder vinden ;

Urd of Urdr “ Wat ooit geweest is ” is dus het verleden (Oud Noors “Urðr”), is de oudste norne ,

Verdandi “ Wat komt er tot stand ” is dus het heden (Oud Noors “Verðandi”) , * Verdandi word ook soms vernoemd als Róða .

Skuld “ Wat zal komen ” is dus de toekomst (Oud Noors “Skuld”) , volgens de geschriften de jongste norne , zij word ook vermeld in het Nafnaþulur 26 en Völuspá 20 als Walkure . Zij wordt ook aanzien als de brenger van de dood die gestaafd wordt door enkele passages in de oude teksten .

De reden dat Verðandi soms genoemd word als Róða vind je in Gylfaginning stanza 36 waar wordt gemeld ;

Er zijn ook anderen wier taak het is om in Valhalla te dienen, om te drinken en op de bediening aan tafel en drank bekers te letten; zo worden ze genoemd in Grímnismál:

Hrist en Mist | Ik zou de hoorn naar me hebben moeten dragen,
Skeggjöld en Skögull;
Hildr en Thrúdr, | Hlökk en Herfjötur,
Göll en Geirahöd,
Randgrídr en Rádgrídr | en Reginleif
Deze dragen het Einherjar-bier.

Deze worden walkuren genoemd: Odin stuurt ze naar elke strijd ;zij bepalen het lot van de mannen en belonen de overwinning. Gudr en Róta en de jongste Norn, zij die Skuld wordt genoemd, rijden uit om de doden te kiezen en gevechten te beslissen. Jörd, de moeder van Thor, en Rindr, Váli's moeder, worden gerekend tot de Ásynjur.
Gylfaginning 36

Waarom deze stanza plots de naam Róða gebruikt in plaats van Verdandi heb ik verder geen uitleg kunnen over vinden in al die jaren dat ik nu de oude geschriften bestudeer , misschien kijk ik er over of zie ik het simpelweg niet . Maar er zijn zo nog wel een paar dingen die je kan terugvinden in de oude geschriften waar je één stuk over vind maar dan nergens geen vermeldingen meer van vind . Dus veronderstel ik dat deze ook zoiets zal zijn . Beter dat of gek worden .In Völuspá 19 en 20 vinden we de benaming en een summiere beschrijving van de nornen ;

19.
Ik ken een esboom, 
genaamd Yggdrasil, 
een hoge gespikkelde boom , 
met witte klei ,
dauwdruppels vallen ervan op de valleien;
hij blijft voor altijd groen, 
boven de bron van Urd . 

20.
Daar wonen drie wijze vrouwen, 
bij die bron onder de boom. 
Urd wordt er één genoemd, 
Verdandi is een andere, 
de derde naam is Skuld. 
Ze bepalen het lot van de mens, 
ze bepalen de wetten van het lot, 
ze kiezen de levensduur van elk mensenkind 
en hoe elk leven zal eindigen .
                        

In de uitleg van de namen van de normen vertelde ik ook dat Skuld tot de Walkuren gerekend wordt , daarvan vinden we in de Nafnaþulur ook een verwijzing , er zijn nog andere geschriften die dit bevestigen .

En deze anderen zijn de meisjes ( Walkuren )van Óðin:
Hildr en Göndul,
Hlökk, Mist, Skögul,
dan zijn Hrund en Eir,
Hrist en Skuld vermeld.
Degenen die vorm nodig hebben ,
staan ​​bekend als nornen;
Nift en Dísi
Ik zal nu een naam geven.
Nafnaþulur 26

Dus hieruit en uit de stanza uit de Gylfaginning blijkt dat Skuld niet enkel beslist over het lot bij de geboorte over de mensen of goden maar ook op het einde wanneer ze de gesneuvelden als Walkure moet kiezen en begeleiden . Dus is ze al bij veel meer betrokken dan enkel het bepalen van het leven , zij kan het ook nemen .In een ander schrift zal ik dan meer uitleg geven over de Walkuren , dit woord is nu al enkele keren voorgekomen in de tekst en zal misschien bij enkelen ook al vragen laten opkomen of een belletje laten rinkelen , maar de Walkuren kunnen gerust een apart hoofdstuk vullen zoals je zult zien .

De mensen die al wat meer gekend zijn met het Noorse pantheon zullen al wel opgemerkt hebben dat Eir , de godin van de geneeskracht en dokter van de goden , en de trouwe gezellin van Frigg , de moedergodin en vrouw van Odin , ook als Walkure gerekend wordt . Zo zijn er nog wel enkele dingen aan te brengen , dus is een apart schrift wel toepasselijk om hier niet teveel uit te wijden over de Walkuren . Van Frigg wordt ook gezegd dat zij de wolken spint zoals te zien op een schilderij van John Charles Dollman in 1909 . Haar gordel heet ook spinrok in de Scandinavische landen , waarmee Orion wordt bedoeld .

John Charles Dollman , 1909

Uit stanzas 19 en 20 uit de Völuspá leren we ook dat de nornen in een hal verblijven onder de stam van de es Yggdrasil , bij de bron van Urd . Yggdrasil ( de levensboom ) heeft 3 grote wortels die uitstrekken in 3 werelden . Er is nog meer te vertellen over Yggdrasil maar dit zal ook weer in een ander schrift komen op een later tijdstip .De bron van Urd ( Urðarbrunnr in het oud Noors) , wordt ook wel de bron van het lot genoemd . De bron van Urd wordt 1 van de 3 bronnen genoemd onder de Yggdrasil , de andere 2 bronnen zijn Hvergelmir ( oud Noors voor borrelende , kokende bron ) , gelegen onder de wortel die uitkomt in Niflheim en een ander onder de wortel Mímisbrunnr of Mímir’s bron gegeten ( bron van kennis ) .De bron van Urd is ook waar de goden beraadslagen en waar wijsheid en begrip worden bewaard .Dat deze bron heilig is wordt hierin ook bevestigd . Dit wordt beschreven in Gylfaginning stanza 15 .

Waar kwamen de nornen vandaan ?

In het Völuspá en de Vafþrúðnismál wordt er verwezen dat de nornen reuzen waren en geen godinnen . Waar ze vandaan kwamen is soms niet duidelijk maar er wordt wel aangegeven dat hun komst het einde betekende van de onbezorgdheid van de goden . Völuspá stanza 8 vermeld daarover het volgende ;

8.
Ze speelden in het gras, 
ze waren vrolijk , 
ze hadden geen gebrek aan goud, 
totdat er drie reuzinnen kwamen, 
duivelse reuzinnen uit Jötunheimr .

Vafþrúðnismál stanza 49 lijkt over de komst van de nornen te gaan , waar er wordt vermeld ;

49.
Er zijn drie rivieren ,
die over die jonge vrouwen van Mögþrasir vallen. 
Hun enige geluk bevind zich in Midgard ( wereld van de mensen ), 
hoewel ze tussen de reuzen zijn geboren.

In de Noorse geschriften word verteld dat de nornen er al zijn voor de goden en mensen .Dus bevestigd dit ook weer de bewering dat de nornen reuzen zouden zijn die afstammen van Ymir voor de opkomst van Buri .Ook word er soms aangetoond dat ze kwamen als beschermers van de mensen door de vermelding van het woord hamingjur * in deze originele tekst hieronder . De uitleg van het begrip

49. 
"Þríar þjóðár       
falla þorp yfir       
meyja Mögþrasis;       
hamingjur einar       
þær er í heimi eru,       
þó þær með jötnum alask. "  

De hamingjur of hamingja ,De * hamingja (oud noors voor geluk ) was een soort van vrouwelijke beschermengel in de Noorse mythologie. Men geloofde dat ze een persoon begeleide en besloot over zijn leven , geluk en vrolijkheid . Bijgevolg werd de naam ook gebruikt om geluk aan te geven, en dat is wat het nu nog betekent in het moderne IJslands. Wanneer een persoon is overleden, wordt de hamingja doorgegeven aan een geliefd familielid en dus vergezeld het een familie voor meerdere generaties, om de voortzetting van hun fortuin te beïnvloeden. Het was zelfs mogelijk om je eigen hamingja te lenen aan een vriend, zoals gebeurde toen Hjalti Skeggiason stond op het punt om te vertrekken op een gevaarlijke reis en vroeg Koning Olaf II (de heilige ) hem zijn hamingja te lenen . Het verhaal van Koning Olaf II kan gevonden worden in de Heimskringla – sage 7 , hoofdstuk 68

Stanza 49 van het Vafþrúðnismál is de enige verwijzing naar de naam Mögþrasir in alle oude teksten , er word aangenomen dat de betekenis is “ Degene die streeft naar zonen “ en dat hij een reus was

Opgelet ;

De term reus moet je niet altijd letterlijk nemen in de zin van grote , er word aangenomen dat dit verwijst naar een paar mogelijke betekenissen , ofwel buitengewoon mooi , alarmerend grotesk of als een natuurkracht . Over alle wezens en hun gebruiken zal ik later , in een ander schrift , meer uitleg geven en aantonen dat je in de oude geschriften niet alles letterlijk moet nemen aangezien ze dikwijls cryptisch worden omschreven .

Hoeveel nornen zijn er nu eigenlijk .

Vele mensen denken dat de nornen Urd , Verdandi en Skuld , de enige nornen zijn terwijl er in de oude teksten wel verwijzingen zijn naar duizenden nornen . Dit komt hoofdzakelijk voor in stanza 15 van de Gylfaginning . Hierin staat beschreven dat er bij de geboorte van ieder mens een norn aanwezig is . Zoals eerder gezegd waren ook niet alle nornen van het menselijke ras .Ook dit kun je in deze stanza terugvinden . Daarom veronderstelt men vaak dat er maar 3 nornen zijn daar deze stanza de enige is waaruit het duidelijk blijkt dat er vele zijn .

15.
Daar staat een mooie hal onder de as bij de bron, 
en uit die hal komen drie dienstmeisjes,
die zo worden genoemd: 
Urdr,Verdandi,Skuld,
deze dienstmeisjes bepalen de periode van het leven van de mens , 
wij noemen ze nornen , 
maar er zijn veel nornen , 
zij die naar elk kind komen dat wordt geboren,
om zijn leven te benoemen ,
deze zijn van het ras van de goden, 
maar de tweede zijn van het Elfenvolk, 
en de derde zijn van het geslacht van de dwergen, 
zoals hier wordt gezegd.

Gylfaginning 15

Dat er bij de geboorte altijd één of meerdere nornen aanwezig is blijkt uit deze stanzas in Helgakviða Hjörvarðssonar I over de geboorte van Helgi Hundingsbane .

2.
Het was nacht in het huis, 
toen de nornen binnenkwamen, 
degenen die het lot maakten voor de nobele geborene . 
Ze zeiden dat de jongen een beroemde koning zou worden, 
hij zou als de beste van alle heersers worden beschouwd .

3.
Ze besloten over zijn lot met hun macht, 
toen ze de muren van Bralund braken. 
Ze hadden banden van goud ; 
ze legden ze neer onder de nachtelijke hemel .
4.
Ze verborgen hun banden in het oosten en westen , 
om de grenzen van het land te tonen dat de koning zou regeren . 
Een van de nornen verborg de derde band in het noorden ; 
ze zei dat het voor altijd zou blijven bestaan .

Dus uit al deze teksten kun je wel al opmaken dat de nornen zeer gerespecteerde en belangrijke wezens zijn voor de oude en moderne heidenen en goden gelijk . Als zelfs de goden hun oordeel niet kunnen afwenden moeten ze wel almachtig zijn . Naast het beslissen over het lot van mens en goden hadden de nornen nog een zeer belangrijke taak . Het gezond houden van de es Yggdrasil . Dat doen ze door zijn wortels te bedekken met de witte klei of leem zodat deze niet beginnen te rotten en te begieten met water uit de bron van Urd . Het water dat terug naar beneden vloeit over de klei laat ook bepaalde patronen na , die dan weer gebruikt worden om het lot te bepalen .Ook bewaken en bewaren ze op deze manier de bron van Urd , dus worden ze aanzien als de bewakers van het lot .Zelfs al worden de nornen aanzien dat ze het menselijk ras willen beschermen word ook de opmerking gemaakt dat niet alle nornen de mensen even goedgezind zijn , vaak worden tegenslagen gelinkt aan de nornen die de desbetreffende persoon niet gunstig gezind was zoals kan blijken uit stanza 15 van de Gylfaginning ;

Dan zei Ganleri ;
"Als de nornen de levensloop en duur van de mensen bepalen,
dan verdelen ze dat soms buitengewoon ongelijk , 
aangezien sommigen een aangenaam en luxueus leven leiden, 
maar anderen weinig wereldse goederen of roem vergaren,
sommige hebben een lange levensduur, 
andere een korte .
" Hárr zei ;
“Goede nornen uit een eervol ras duiden een goed leven aan ,
maar de mensen die een slecht leven lijden, 
worden geregeerd door slechte nornen. "

Of zoals in de Ynglingatal stanza 24 beschreven bij het overlijden van koning Hálfdan .

En het meisje van Hveðrungr ,
nodigde een derde heerser van de wereld uit ,
voor een bijeenkomst toen Hálfdan, 
die in Holtan woonde, 
het lot van de nornen had opgebruikt. 
En daarna begroeven ze de zegevierende heerser in Borre.

Ynglingatal 24

Vaak werden de nornen ook beschuldigd van iets dat door een mens was gedaan maar om redenen verklaart werd in de vorm van , ik wou het niet maar ik kon niet anders , het was het lot . Hiervan zie je een voorbeeld in het Helgakviða Hundingsbana II ;

Wijze vrouw , 
niet alles is gegaan zoals je zou willen. 
De nornen zijn de schuldigen , 
Bragi en Hogni vielen vandaag bij Frekastein , 
en ik was hun moordenaar .

Helgakviða Hundingsbana II

In Reginsmál staat ook het verhaal van de dwerg Andvari of Alberich die aanduid dat de norn bij zijn geboorte kwaadaardig was.

Het verhaal begint in de mythische oertijd, toen drie goden, Odin, Hoenir en Loki, samen door de wereld trokken. Op een dag liepen ze langs de rivier en kwamen bij een waterval waar een otter met gesloten ogen een zalm zat op te peuzelen. Loki doodde de otter met een steen en de drie goden namen de otter en de zalm mee. ‘s Avonds vroegen ze om onderdak bij een man die Hreithmar heette, en ze toonden hem nietsvermoedend hun vangst. Hreithmar bleek echter de vader van Otter, de otter, te zijn. Hij riep zijn andere zonen, Regin en Fafnir, erbij en de Asen werden gevangengenomen. Als boete voor de moord op zijn zoon en als weergeld eiste Hreithmar dat ze het vel van de otter met goud zouden opvullen en het vervolgens geheel met goud zouden overdekken. Loki kreeg de opdracht om voor het weergeld te zorgen door Andvari te vangen met behulp van een net dat hij van Rán ( zeegodin ) had gekregen . Andvari heeft de gedaante van een vis en vergaart veel goud en andere rijkdommen met behulp van een magische ring . Loki dwong de dwerg hem al zijn goud te geven en Andvari deed dat, maar hij probeerde één ring achter te houden. Deze ring bezat de eigenschap dat hij goud aantrok en Andvari had hem nodig om een nieuwe goudvoorraad aan te kunnen maken. Loki ontdekte de ring echter en nam de dwerg ondanks zijn smeekbeden ook deze ring af. Daarop vervloekte Andvari de ring en de schat , niemand zal profijt hebben van mijn goud, het zal mensen de dood brengen !

De volledige tekst kan van het Reginsmál kan je lezen op de website via de link onder het stuk over Andvari ( Engels ).

Ik heet Andvari, 
zoon van Odin, 
ik ben in veel watervallen geweest. 
Een wrede norn vormde in het begin mijn lot, 
vervloekte me om in het water te leven

Reginsmál 2

Offers aan de nornen .

Veel bronnen zijn er niet i.v.m. het offeren aan de nornen , misschien kwam het niet veel voor ofwel is het bijna niet beschreven . wat het ook is , offeren aan de nornen heeft niet zoveel zin aangezien niets hun oordeel kan en zal veranderen . Wel zijn er zaken die aantonen dat mensen een soort van offer brachten maar echt concrete teksten die dit gebruik bevestigen zijn er volgens mij niet . Zo wordt er een gebruik genoemd die Nornagretur heet , norne pap , vrouwen die net bevallen waren aten of plaatsten Nornagretur uit respect voor de nornen . Door dit te doen hoopten de mensen dat de nornen zowel moeder als kind een goede gezondheid zouden gunnen .

Terug